Ossu, Viqueque, 5 juñu 2026 – Ba estudante sira iha Eskola Sekundária Canossa Ossu, sesaun sensibilizasaun direitus umanus ne’ebé organiza husi Provedoria Direitus Umanus no Justisa (PDHJ) diferente ho atividade eskolár babain. Sira haree ne’e hanesan oportunidade ida atu komprende di’ak liután sira-nia direitu, responsabilidade, no instituisaun sira ne’ebé eziste atu proteje sira.
Estudante hamutuk 63 mak partisipa iha sesaun ne’e, ne’ebé lidera husi Elsa do Rosário Viegas da Costa, Diretora PDHJ Delegasaun Teritoriál Baucau, no Ana Belo, Ofisiál Promosaun. Liuhusi aprezentasaun no diskusaun interativu, estudante sira hetan introdusaun kona-ba PDHJ nia mandatu, direitus umanus, governasaun di’ak, violénsia bazeia ba jéneru, no prosesu atu hato’o keixa.
Enkuantu aprezentasaun formál fornese fundasaun, sesaun diskusaun maka revela estudante sira-nia kuriozidade no hanoin krítiku. Partisipante sira hato’o pergunta kona-ba konduta polísia nian, autoridade lokál sira-nia responsabilizasaun, diskriminasaun hasoru feto no komunidade LGBTI, no persisténsia nepotizmu no partidarizmu iha Timor-Leste. Estudante balu mós kestiona se regulamentu eskola nian balu respeita sira nia direitu.
Nu’udar resposta, reprezentante PDHJ esplika katak sidadaun hotu-hotu hanesan iha lei nia oin no subliña katak sé de’it mak esperiénsia violasaun ba sira-nia direitu bele buka asisténsia liuhosi PDHJ ka ministériu públiku.
Impaktu husi sesaun ne’e reflete iha observasaun sira husi profesór Asuntu Estudante eskola nian Maria Genoveva, ne’ebé simu inisiativa ne’e no destaka importánsia atu lori koñesimentu hanesan ne’e diretamente ba foin-sa’e sira.
“To’o agora, ami ho ami nia estudante sira hamlaha ba informasaun kona-ba PDHJ no nia servisu,” nia hateten. “Rona no haree de’it la to’o, tenke tau koñesimentu iha prátika. Ami agradese tanba PDHJ mai fahe informasaun importante ne’e ho ami.”
Nia mós enkoraja instituisaun atu kontinua envolve ho eskola iha futuru, hodi espresa esperansa katak atividade sira ne’ebé hanesan bele hala’o beibeik.
Nu’udar símbolu ba kontinuasaun aprendizajen, PDHJ fahe Manuál Governasaun Di’ak ba biblioteka eskola nian, hodi halo rekursu ne’e disponivel ba tantu estudante no profesór sira.
To’o programa ne’e remata, partisipante barak hatete katak sira hetan ona kompriensaun ida ne’ebé klaru liu kona-ba PDHJ nia knaar no oinsá sidadaun sira bele buka protesaun bainhira sira-nia direitu hetan violasaun. Importante liu, sesaun ne’e enkoraja estudante sira atu haree sira-nia an la’ós de’it nu’udar kanorin, maibé mós nu’udar sidadaun ativu ho direitu, responsabilidade, no lian ida hodi forma sosiedade ida ne’ebé justu liu.
This post is also available in: English


