PDHJ Partisipa iha Konferensia Anuál ba dala 22 husi Fórum Direitus Umanus Sudeste Aziátiku iha Jakarta

Jakarta, Indonézia, 18-20 novembru 2025 – Provedária Direitus Umanus no Justisa Timor-Leste (PDHJ) partisipa iha Konferénsia Anuál Anuál ba dala 22 hosi Fórum Instituisaun Nasionál Direitus Umanus Ázia Sudeste (SEANF), ne’ebé hala’o iha Jakarta hahú hosi loron 18 to’o 20 novembru 2025. Delegasaun PDHJ ne’e lidera hosi Provedór Direitus Umanus no Justisa, Virgílio da Silva Guterres, no inklui Provedóra-Adjunta ba Direitus Umanus, Maria Marilia da Costa, Sekretariu Ezekutivu, Ambrosio Graciano Soares, Xefe Gabinete, Aureo José António Sávio, no Espesialista Mídia no Relasaun Públika, Antoninho Bernardino.

Konferénsia ne’e, ne’ebé organiza husi Komisaun Nasionál Direitus Umanus Indonézia (Komnas HAM) nu’udar Uma Na’in ba SEANF 2025, halibur instituisaun nasionál direitus umanus neen husi rejiaun ne’e: Indonézia nia Komnas HAM, SUHAKAM Malázia, Komisaun Nasionál Direitus Umanus Myanmar (MNHRC), Komisaun Direitus Umanus Filipina (CHRP), Komisaun Nasionál Direitus Umanus Tailándia (NHRCT), no Timor-Leste Provedoria dos Direitos Humanos e Justiça (PDHJ). Fórum ne’e sai hanesan plataforma ba instituisaun sira ne’e atu fahe esperiénsia, koordena asaun, no hametin kooperasaun rejionál.

Durante sesaun, PDHJ relata progresu iha ninia pilar haat: hametin supervizaun konstitusionál ho petisaun 13 no desizaun rua markante iha ne’ebe Tribunal Rekursu afavor ho PDHJ nia petisaun; habelar edukasaun direitus umanus iha nasaun tomak; hala’o monitorizasaun ne’ebé luan no rezolve keixa 154; no avansu serbisu poltika nian liuhosi rekolla dadus planu asaun defisinsia nian no relatriu internasionl, reforsa Timor-Leste nia knaar ASEAN nian.

Kontribuisaun ida ne’ebé notavel husi PDHJ mak hetan apoiu tomak ba ninia proposta atu reativa fali Grupu Traballu Estratéjiku Komunikasaun SEANF nian. Inisiativa ne’ebé hetan apoiu unánime hosi membru hotu-hotu, loke dalan ba mensajen koletiva ne’ebé di’ak liu, responsabilidade konteúdu ne’ebé fahe malu, no nomeasaun ba pontu fokál sira, ho matadalan formál ne’ebé tenke adota hafoin submisaun iha Dezembru 2025.

Konferénsia ne’e remata ho entrega Prezidensia SEANF ba tinan 2026 ba Komisaun Direitus Umanus Malázia nian (SUHAKAM). Membru Fórum sira reforsa sira-nia kompromisu koletivu atu hametin SEANF nu’udar instituisaun ida ne’ebé kredível, independente, no efetivu, adota kuadru foti desizaun foun ida ne’ebé uza konsensu nu’udar prinsípiu primáriu maibé permite votu maioria datoluk rua kona-ba área xave espesífiku sira.

Partisipasaun PDHJ nian iha forum rejional ida ne’e subliña PDHJ nia komitmentu ne’ebé la’o hela ba promosaun no protesaun ba direitus umanus, tantu iha nasionál no mós iha nivel komunidade ne’ebé luan liu iha Sudeste Aziatiku.

This post is also available in: English

Notisia seluk

RASP Hala’o Diskusaun Meza Redonda Dahuluk iha 2026 hodi Hametin Kooperasaun kona-ba Prizioneiru sira-nia Direitus Umanus

Dili, 22 outubru 2026 — Rede Apoiu Servisu Prizionál (Rede Apoiu Servisu Prizional – RASP), liuhosi Asosiasaun HAK, hala’o diskusaun meza redonda dahuluk tinan...

OHCHR Realiza Misaun Avaliasaun Nesesidade Hodi Hametin Kapasidade Institusionál PDHJ nian iha Timor-Leste

Dili, 21 Outubru 2026 —Provedoria Direitus Umanus no Justisa (PDHJ) Timor-Leste nian ohin hala'o enkontru abertura ida ho delegasaun ida husi Gabinete Komisáriu Aas...

PDHJ, Unidade Asesoria Direitus Umanus ONU no Sentru Formasaun Polisia Haforsa Kapasidade Direitus Umanus Ofisial Polisia Dili

Dili, 20 outubru 2026 – Ekipa formadór husi Provedoria Direitus Umanus no Justisa (PDHJ), Unidade Asesoria Direitus Umanus Nasoens Unidas (UADU), no Sentru Formasaun...

SEANF DEZKUALIFIKA KOMISAUN NASIONÁL DIREITU UMANUS MYANMAR (MNHRC) HUSI MEMBRU IHA SEANF

KUALA LUMPUR (19 OUTUBRU 2026) – Konsellu Administrasaun hosi Fórum Nasionál Direitus Umanus Sudeste Aziátiku (SEANF) desidi iha loron 1 outubru 2026 atu deskualifika...