Selebra Exelénsia: Artigu Vensedór Datoluk husi Cedelizio kona-ba Korupsaun

Dili, 3 Fevereiru 2025 – Provedoria dos Direitos Humanos e Justiça (PDHJ), parseria ho USAID/Timor-Leste nia programa Mekanizmu Responsabilidade no Integridade (AIM), haksolok hodi fahe obra inspiradora husi Cedelizio V. M. C. do Rêgo, manan-na’in datoluk ba kompetisaun hakerek essay kona-ba Governasaun Di’ak no Anti-Korrupsaun.

Moris iha Lautém, Cedelizio nu’udar defensór apaixonadu ba mudansa sosiál no literasia. Iha 2018, nia ko-funda Movimentu Juventude Aldeia Dauluturo, inisiativa ida ne’ebé promove envolvimentu juventude liuhosi debate sira, diskursu sira, no atividade sira harii komunidade nian. Nia mós nu’udar membru ativu Movimentu Letras, kampaña literasua ne’ebé dedika ba haburas edukasaun iha Timor-Leste, no oras ne’e daudaun serbisu nu’udar jornalista ba Media Assa-News, iha ne’ebé nia destaka kona-ba governasaun no kestaun sosiál prinsipál sira.

Iha ninia artigu, Cedelizio esplora dezafiu istóriku no estruturál kona-ba governasaun no korrupsaun iha Timor-Leste. Nia argumenta katak legadu koloniál no opresaun polítika forma ona dinámika podér ne’ebé eziste, dala barak lori ba inefisiénsia burokrátiku no falta responsabilizasaun. Liuhusi ezame krítiku ida kona-ba polítika governu nian, nia kestiona se prioridade sira dezenvolvimentu nasionál nian reflete duni nesesidade sira povu nian.

Ninia artigu subliña importánsia edukasaun, saúde, no agrikultura nian hanesan pilar esensiál sira governasaun nian, hodi husu atu muda hosi gastu administrativu ne’ebé maka’as ba polítika sira ne’ebé maka fó benefísiu diretamente ba sidadaun sira. Nia aborda mós papél krítiku hosi instituisaun independente sira hanesan Komisaun Anti-Korrupsaun (KAK) no PDHJ hodi promove responsabilizasaun, hodi argumenta katak sira tenke hametin ho autonomia boot liu hodi kombate korrupsaun ho efetivu.

Cedelizio nia obra sai nu’udar xamada ba asaun, hodi dudu juventude Timor-oan sira atu ezije transparénsia, dezafia korrupsaun, no partisipa ativu iha governasaun. Ninia dedikasaun ba literasia, mídia, no envolvimentu síviku hatudu kbiit hosi lian joven sira nian hodi forma sosiedade ida ne’ebé justu no responsável liu.

🔗 Lee artigu kompletu iha ne’e: https://www.pdhj.tl/wp-content/uploads/2025/02/Baze-Istoria-Boa-Governasaun-No-Anti-Korupsaun-Baze-istoria-Cedelizio-.pdf

This post is also available in: English

Notisia seluk

RASP Hala’o Diskusaun Meza Redonda Dahuluk iha 2026 hodi Hametin Kooperasaun kona-ba Prizioneiru sira-nia Direitus Umanus

Dili, 22 outubru 2026 — Rede Apoiu Servisu Prizionál (Rede Apoiu Servisu Prizional – RASP), liuhosi Asosiasaun HAK, hala’o diskusaun meza redonda dahuluk tinan...

OHCHR Realiza Misaun Avaliasaun Nesesidade Hodi Hametin Kapasidade Institusionál PDHJ nian iha Timor-Leste

Dili, 21 Outubru 2026 —Provedoria Direitus Umanus no Justisa (PDHJ) Timor-Leste nian ohin hala'o enkontru abertura ida ho delegasaun ida husi Gabinete Komisáriu Aas...

PDHJ, Unidade Asesoria Direitus Umanus ONU no Sentru Formasaun Polisia Haforsa Kapasidade Direitus Umanus Ofisial Polisia Dili

Dili, 20 outubru 2026 – Ekipa formadór husi Provedoria Direitus Umanus no Justisa (PDHJ), Unidade Asesoria Direitus Umanus Nasoens Unidas (UADU), no Sentru Formasaun...

SEANF DEZKUALIFIKA KOMISAUN NASIONÁL DIREITU UMANUS MYANMAR (MNHRC) HUSI MEMBRU IHA SEANF

KUALA LUMPUR (19 OUTUBRU 2026) – Konsellu Administrasaun hosi Fórum Nasionál Direitus Umanus Sudeste Aziátiku (SEANF) desidi iha loron 1 outubru 2026 atu deskualifika...