Ave Caicoli, Dili, Timor-Leste

info@pdhj.tl

  • tp
  • en

Provedór Vizita Uma Mahon Salele Hodi Apoiu ba Vítima Violénsia iha Timor-Leste

Iha loron 1 fulan-outubru tinan 2024, ekipa inspesaun Provedoria Direitus Umanus no Justisa (PDHJ) vizita uma mahon Sentru Esperansa Feto (CEF) iha Salele, Covalima. Vizita ida ne’e hanesan parte ida husi inisiativa xave PDHJ nian hodi halo fiskalizasaun regulár ba Instituisaun Solidariedade Sosiál (ISS) sira ne’ebé hetan apoiu orsamentu anuál husi Governu liuhusi Ministériu Solidariedade Sosiál. Objetivu maka atu avalia servisu sira ne’ebé fornese no identifika dezafiu sira hodi hasa’e efikásia hosi programa sira apoiu nian, hodi garante katak sira ne’ebé presiza hetan tulun esensiál no asesu ba servisu públiku sira.

Sentru Esperansa ba Feto fornese apoiu krítiku ba labarik-feto sira ne’ebé sai vítima ba violénsia seksuál no abandonu. Liuhosi avalia servisu sira ne’ebé oferese no identifika área sira atu hadi’a, PDHJ buka atu hametin programa vital sira-ne’e.

Durante sira-nia vizita, ekipa inspesaun hasoru malu no entrevista labarik vítima violénsia seksuál. Enkuantu labarik barak espresa gratidaun ba apoiu ne’ebé permite sira atu kontinua sira-nia edukasaun no partisipa iha programa formasaun sira, sira seluk fahe sentimentu triste no izolamentu tanba separasaun ne’ebé naruk hosi sira-nia família no falta vizita.

Iha 2024, CEF Salele apoia vítima labarik na’in 96, ho susesu reintegra sira na’in 30 fila fali ba sira nia família. Maibé, sentru ne’e hasoru dezafiu sira hodi fornese programa edukasionál sira ne’ebé komprensivu, partikularmente iha abilidade informátika, tanba finansiamentu governu nian ne’ebé la sufisiente. Madre Santina Imaculada de Oliveira, Diretóra CEF Salele, destaka difikuldade atu kaer metin matadalan Ministériu Solidariedade Sosiál no Inkluzaun (MSSI) nian ne’ebé fó dalan ba vítima sira atu hela la liu fulan neen. Preokupasaun sira kona-ba seguransa no dinámika família nian dala barak komplika prosesu reintegrasaun nian.

PDHJ dezempeña knaar krusiál hodi promove no proteje direitus umanus iha Timor-Leste laran tomak hodi tau matan ba autoridade públika no entidade privada sira, asegura prestasaun servisu ne’ebé efetivu no adezaun ba prinsípiu governasaun di’ak. Ninia vizaun mak atu hametin integridade no promove justisa sosiál ba ema hotu, partikularmente ba grupu vulnerável sira, inklui feto, labarik, idozu, indivídu LGBTIQ+, no ema ho defisiénsia.

Haree ba oin, PDHJ nafatin dedikadu atu halo monitorizasaun la’ós de’it ba CEF Salele maibé mós instituisaun servisu sosiál sira seluk no ospitál sira, hodi reafirma ninia kompromisu atu fó prioridade ba direitus umanus no justisa sosiál iha Timor-Leste.

This post is also available in: English

Notisia seluk

Halo Taxa Administrativu Justu Liu ba Ema Hotu: PDHJ Partilla Ninia Opiniaun

Díli, 16 setembru 2026 – Provedór Direitus Umanus no Justisa, Virgílio da Silva Guterres “Lamukan”, hamutuk ho nia komitiva, partisipa iha audiénsia ho Komisaun...

PDHJ ho Parseiru sira Kontinua Formasaun Direitus Umanus ba Membru F-FDTL sira iha Gleno

Ermera, 14 setembru 2026 –  Ekipa Formador ne’ebé kompostu husi Provedoria Direitus Umanus no Justisa (PDHJ), Unidade Asesoria Direitos Umanus (UADU) ONU iha Timor-Leste,...

PDHJ no TLPDP Diskute Inkorporasaun Direitus Umanus iha Treinamentu Rekrutamentu PNTL

Dili, 8 setembru 2026 — Provedór Direitus Umanus no Justisa, Virgílio da Silva Guterres “Lamukan” hala’o enkontru ho Programa Dezenvolvimentu Polísia Timor-Leste (TLPDP), ne’ebé...

PDHJ Haforsa Konsiensia Direitus Umanus Ba Estudante sira iha Oé-Cusse

Oé-Cusse, 3 Setembru 2026 — Delegasaun Territoriál Provedoria Direitus Umanus no Justisa (PDHJ) iha Rejiaun Administrativa Espesiál Oé-Cusse (RAEOA), ne’ebé lidera husi Diretór Bartolomeu...