Ave Caicoli, Dili, Timor-Leste

info@pdhj.tl

  • tp
  • en

Selebra Exelénsia: Artigu Vensedór Datoluk husi Cedelizio kona-ba Korupsaun

Dili, 3 Fevereiru 2025 – Provedoria dos Direitos Humanos e Justiça (PDHJ), parseria ho USAID/Timor-Leste nia programa Mekanizmu Responsabilidade no Integridade (AIM), haksolok hodi fahe obra inspiradora husi Cedelizio V. M. C. do Rêgo, manan-na’in datoluk ba kompetisaun hakerek essay kona-ba Governasaun Di’ak no Anti-Korrupsaun.

Moris iha Lautém, Cedelizio nu’udar defensór apaixonadu ba mudansa sosiál no literasia. Iha 2018, nia ko-funda Movimentu Juventude Aldeia Dauluturo, inisiativa ida ne’ebé promove envolvimentu juventude liuhosi debate sira, diskursu sira, no atividade sira harii komunidade nian. Nia mós nu’udar membru ativu Movimentu Letras, kampaña literasua ne’ebé dedika ba haburas edukasaun iha Timor-Leste, no oras ne’e daudaun serbisu nu’udar jornalista ba Media Assa-News, iha ne’ebé nia destaka kona-ba governasaun no kestaun sosiál prinsipál sira.

Iha ninia artigu, Cedelizio esplora dezafiu istóriku no estruturál kona-ba governasaun no korrupsaun iha Timor-Leste. Nia argumenta katak legadu koloniál no opresaun polítika forma ona dinámika podér ne’ebé eziste, dala barak lori ba inefisiénsia burokrátiku no falta responsabilizasaun. Liuhusi ezame krítiku ida kona-ba polítika governu nian, nia kestiona se prioridade sira dezenvolvimentu nasionál nian reflete duni nesesidade sira povu nian.

Ninia artigu subliña importánsia edukasaun, saúde, no agrikultura nian hanesan pilar esensiál sira governasaun nian, hodi husu atu muda hosi gastu administrativu ne’ebé maka’as ba polítika sira ne’ebé maka fó benefísiu diretamente ba sidadaun sira. Nia aborda mós papél krítiku hosi instituisaun independente sira hanesan Komisaun Anti-Korrupsaun (KAK) no PDHJ hodi promove responsabilizasaun, hodi argumenta katak sira tenke hametin ho autonomia boot liu hodi kombate korrupsaun ho efetivu.

Cedelizio nia obra sai nu’udar xamada ba asaun, hodi dudu juventude Timor-oan sira atu ezije transparénsia, dezafia korrupsaun, no partisipa ativu iha governasaun. Ninia dedikasaun ba literasia, mídia, no envolvimentu síviku hatudu kbiit hosi lian joven sira nian hodi forma sosiedade ida ne’ebé justu no responsável liu.

🔗 Lee artigu kompletu iha ne’e: https://www.pdhj.tl/wp-content/uploads/2025/02/Baze-Istoria-Boa-Governasaun-No-Anti-Korupsaun-Baze-istoria-Cedelizio-.pdf

This post is also available in: English

Notisia seluk

Mensájen Parabéns ba Lansamentu Sentru Arkivu Chega!

Dīli, 12 juñu 2026 - Provedór Direitus Umanus no Justisa, Virgílio da Silva Guterres “Lamukan” hato’o parabéns ba Centro Nacional Chega! (CNC) kona-ba inaugurasaun...

Timor-Leste Presiza Polítika Reziliénsia Dijitál Molok Tarde Liu, Hateten Rigoberto Monteiro

Díli, 11 Juñu 2026 –Provedór-Adjuntu ba Boa Governasaun, Rigoberto Monteiro alerta ona katak Timor-Leste presiza ho urjénsia polítika ida "rezilénsia dijitál" hodi proteje sidadaun...

Hakbiit Jerasaun Futuru: PDHJ Lori Konsiensia Direitus Umanus ba Estudante Universitáriu Oe-Cusse

Oe-Cusse, 8 juñu 2026 – Ba estudante universitáriu barak, komprende papél instituisaun estadu nian hanesan pasu importante ida atu sai sidadaun ativu no responsável....

Instituisaun Kuadrilaterál Lansa Loron Nasionál Funsaun Públika 2026 ho Desportu no Atividade Sosiál sira

Dīli, 2 juñu 2026 – Komemorasaun Loron Nasionál Funsaun Públika 2026 ofisialmente loke ho eventu desportivu lubuk ida iha Kampu Futeból Mini Lecidere. Serimónia...