Baucau, 22-23 janeiru 2026 – Provedór Direitus Umanus no Justisa (PDHJ), Virgílio da Silva Guterres “Lamukan,” inisia ona asaun tuir keixa husi rezidente sira husi Aldeia Uaitame relasiona ho desizaun governu nian kona-ba divizaun administrativa husi sira nia komunidade. Keixa sira relasiona ho planu ida hodi transfere Uaitame hosi Postu Administrativu Quelicai Centro nian ba Postu Administrativu Quelicai Antigu nian ne’ebé foin harii, movimentu ida ne’ebé hamosu preokupasaun hosi rezidente lokál sira.
Tuir komunidade, abitante barak prefere hela iha Postu Administrativu Quelicai Centro nia okos, ne’ebé sira konsidera jeografikamente besik liu no asesivel liu. Aleinde distánsia, komunidade levanta mos konsiderasaun sosiál no kulturál sira, hodi fó énfaze ba ligasaun istóriku sira ne’ebé kleur ona ho Quelicai Centro. Preokupasaun prinsipál ida ne’ebé destaka maka, tanba disputa no inserteza ne’ebé la’o daudaun, membru komunidade balun lakon tiha ona asesu ba servisu no oportunidade vital sira tanba auzénsia ka disrupsaun asisténsia nian. Bainhira simu keixa, Provedór deside atu kontinua ho investigasaun, iha tempu hanesan, hahú diálogu ho parte interesada sira ne’ebé relevante nu’udar meiu ida atu buka solusaun ida ne’ebé konstrutivu no pasífiku.
Iha loron 22 fulan janeiru, Provedoór halo diálogu ho komunidade Uaitame, ne’ebé envolve veteranu sira, intelektuál sira, no lía na’in sira. Hafoin diálogu ne’e, nia hasoru malu ketak ho Administradór Postu Administrativu Quelicai Centro, Paulo Jacinto Moreira no Quelicai Antigu, Francisco Matias Gonçalves hodi hato’o preokupasaun komunidade nian no rona perspetiva husi autoridade rua ne’e. Iha loron 23 fulan Janeiru, Provedor kontinua konsultasaun ho Prezidente Autoridade Munisipiu Baucau, Veneranda Lemos Martins, hodi fahe informasaun husi komunidade no halibur tan esklaresimentu kona-ba asuntu ne’e.
Iha sorumutuk sira ne’e hotu, Provedór konsistentemente subliña katak, enkuantu buka rezolusaun ida ne’ebé dura nafatin, importante tebes ba autoridade sira atu garante fornesimentu servisu públiku kontinua ba komunidade Uaitame, atu nune’e laiha ema ida mak lakon asisténsia ka oportunidade esensiál sira durante períodu tranzisaun ida-ne’e.
Durante sorumutu sira ne’e hotu, Provedór subliña katak kualkér desizaun ne’ebé afeta komunidade sira tenke konsidera didi’ak fatór sosiál, kulturál, ekonómiku, no jeográfiku, no mós ema sira ne’ebé iha interese nia lian. Nia mós subliña katak polítika sira governu nian tenke tane aas kompromisu atu lori servisu administrativu sira besik liután ba populasaun. Provedór apresia vontade ne’ebé hatudu hosi parte hotu-hotu atu envolve iha diskusaun no buka solusaun. Nia enkoraja ema hotu atu kontinua fó prioridade ba komunikasaun no diálogu, hodi nota katak laiha problema ida ne’ebé labele rezolve bainhira iha vontade jenuínu atu ko’alia. Tantu komunidade no autoridade sira espresa abertura ba kontinuasaun diálogu, enkuantu Prezidente Autoridade Munisipál reafirma nia prontidaun atu buka solusaun bazeia la’ós ba podér, maibé bazeia ba matenek no saida mak di’ak liu ba Baucau. Entretantu, PDHJ nia Unidade Investigasaun sei kontinua halibur informasaun hodi apoiu rekomendasaun sira iha futuru.
This post is also available in: English


