Ave Caicoli, Dili, Timor-Leste

info@pdhj.tl

  • tp
  • en

KOMUNIKADU IMPRENSA-PDHJ Saúda Desizaun Governu Nian Hodi Suspende Rekrutamentu PNTL no Lansa Investigasaun Independente

Dí1i, 12 fevereiru 2026— Iha loron 11 fevereiru 2026, IX Governu Konstitusionál, liuhosi Konsellu Ministru, aprova projetu Rezolusaun Governu ne’ebé aprezenta hosi Ministru Interiór, Francisco da Costa Guterres, hodi suspende temporariamente Konkursu Públiku ba Admisaun ba Formasaun ba Ajentes Polísia Nasionál Timor-Leste (PNTL) no estabelese komisaun independente ida, ne’ebé kompostu husi membru nasionál no internasionál sira, hodi halo investigasaun komprensivu ida.

Provedór Direitus Umanus no Justisa konsidera desizaun ne’e nesesáriu no apropriadu tuir sirkunstánsia atuál. Bainhira mosu dúvida sériu sira kona-ba transparénsia, justisa, no legalidade iha prosesu rekrutamentu públiku, asaun koretiva imediata la’ós opsionál maibé obrigasaun ida.

PDHJ simu keixa formál hosi kandidatu sira ne’ebé alega irregularidade no tratamentu preferensiál potensiál iha prosesu selesaun, partikularmente iha faze aprovasaun kandidatu sira ba ezame médiku sira.

Hanesan resposta, PDHJ atua ho desizivu iha ámbitu mandatu konstitusionál.

  • Hahú ona fiskálizasaun urjente no analiza legál;
  • Rekomenda ofisialmente inkéritu urjente no suspensaun ba prosesu ne’e ba Ministru Interiór no Parlamentu Nasionál;
  • Estabelese ekipa investigasaun internu ida hodi hahú inkéritu sira.

Antes ne’e, PDHJ mós hatama ona pedidu Fiskalizasaun Abstrata (Susesiva) Konstitusionalidade nian ba Tribunál Rekursu hasoru Diploma Ministeriál Nú. 17/2025, 21 Juñu — ne’ebé espesifikamente dezafia rekizitu sira ne’ebé hatuur iha Artigu 3, 20, 37 no 42, inklui rekizitu espesífiku sira ne’ebé kontein iha aneksu Diploma referidu. Iha 30 dezembru 2025, Tribunál Rekursu aseita pedidu PDJH ni’an no deklara inkonstitusionál no illegal ba artigus balun diploma ministerial ne’e.

Provedór subliña katak rekrutamentu públiku ba Polísia Nasionál tenke bazeia estritamente ba méritu, legalidade, no oportunidade hanesan. Kualkér persesaun ka evidénsia kona-ba favoritizmu, nepotizmu, ka manipulasaun estraga konfiansa públiku nian la’ós de’it iha prosesu rekrutamentu maibé iha estadu direitu ne’e rasik.

Provedór hein katak komisaun independente ne’ebé harii sei hala’o investigasaun ne’ebé kle’an, imparsiál, no transparente. Prosesu tenke kredivel. Deskobrimentu sira tenke bazeia ba evidénsia. Konkluzaun sira tenke fó sai ba públiku.

Karik investigasaun konfirma violasaun grave ba transparénsia ka legalidade, PDHJ sei rekomenda maka’as:

 

  • Kanselamentu kompletu ba prosesu rekrutamentu atuál;
  • Reabertura prosesu foun ida ho supervizaun ne’ebé forte no independente;
  • Aplikasaun imediata medida dixiplinár, administrativa no kriminál sira hasoru ema ruma ne’ebé involve iha hahalok korruptu ka ilegál.

Labele iha toleránsia ba korrupsaun, abuzu podér, ka manipulasaun iha instituisaun estadu nia laran — liuliu iha aplikasaun lei nia laran.

Iha biban ne’e, Provedor hakarak hato’o apresiasaun no rekoñesimentu ba kandidatu sira, sosiedade sivíl, membru Parlamentu, no sidadaun sira ne’ebé hato’o sira nia preokupasaun ho responsabilidade. Sira nia asaun reflete maturidade demokrátiku no aten-brani síviku.

Ami agradese ba Governu ne’ebé responde ho pozitivu ba preokupasaun públika no foti asaun korretiva. Rona sidadaun sira no atua tuir ida-ne’e hametin governasaun. Ami enkoraja abertura no kompromisu ba transparénsia ne’ebé kontinua.

Ita hotu luta ba objetivu ida de’it: ​​atu proteje integridade husi ita-nia instituisaun sira no atu garante katak Timor-Leste la’o ba oin ho ekidade, justisa no kredibilidade.

Provedór sei kontinua tau matan didi’ak ba asuntu ida ne’e no sei foti asaun tuir mai karik presiza.

-REMATA-

This post is also available in: English

Notisia seluk

KOMUNIKADU IMPRENSA-PDHJ Analiza Keixa Sira Kona-Ba Prosesu Rekrutamentu Kadetes PNTL 2025/2026

KOMUNIKADU IMPRENSA 09 fevereiru 2026 PDHJ Analiza Keixa Sira Kona-Ba Prosesu Rekrutamentu Kadetes PNTL 2025/2026 no Identifika Evidénsia Ilegalidade no Violasaun ba Prinsípiu Konstitusionál Sira Dili,...

KOMUNIKADU BA IMPRENSA –  Gabinete Provedoria dos Direitos Humanos e Justiça (PDHJ) Anúnsia Relokalizasaun Temporária

Dili, 30 janeiru 2026– Gabinete Provedoria Direitus Umanus no Justisa (PDHJ) sei hala'o nia operasaun (servisu) husi fatin temporáriu iha Excelsior Resort, Behoris, Prais dos Coqueiros Avenida de...

PDHJ Konklui Formasaun Semana Rua ba Ajente Administrasaun Públika Na’in 13 Nu’udar Pontu Fokál PDHJ

Dili, 30 janeiru 2026 - Provedoria Direitus Umanus no Justisa konklui ona indusaun no kapasitasaun durante semana rua ba Ajente Administrasaun Públika (AAP) na’in...

PDHJ Realiza Enkontru Konsellu Diretivu Dahuluk 2026

Dili, 30 janeiru 2026 – Provedór Direitus Umanus no Justisa, Virgílio da Silva Guterres “Lamukan” lidera Enkontru Konsellu Diretivu (EKD) dahuluk tinan 2026 nian, ne’ebé halibur lideransa...