Ave Caicoli, Dili, Timor-Leste

info@pdhj.tl

  • tp
  • en

Hakbiit Lian sira ba Inkluzaun: PDHJ Halo Defensór ba Direitu Defisiénsia nian iha Timor-Leste

Dili, 23 Janeiru 2025Provedóra-Adjunta ba Direitus Umanus, Maria Marilia da Costa, hato’o aprezentasaun komprensivu durante treinamentu ida ne’ebé organiza husi Rede Rehabilitasaun Baze Komunitária Timor-Leste (CBRN-TL). Eventu ne’e foka liu ba mekanizmu monitorizasaun no relatóriu Konvensaun Direitu Ema ho Defisiénsia (CRPD). Hala’o iha Suai Room, Timor Plaza, formasaun loron tolu ne’e ho objetivu atu hasa’e kapasidade parseiru servisu nian hodi halo advokasia no tane aas direitu ba Ema ho Defisiénsia (EhD) iha Timor-Leste.

Maria Marilia subliña kna’ar no mandatu Provedoria Direitus Umanus no Justisa (PDHJ), destaka ninia fundamentu konstitusionál tuir Artigu 27 Konstituisaun RDTL. Nia esplika, “PDHJ iha dever atu buka solusaun ba sidadaun sira nia lamentasaun, garante legalidade asaun autoridade públika, no promove justisa hodi garantia sidadaun nia satisfasaun ho atendimentu públiku. Ami nia misaun estende ba proteje populasaun vulnerável sira, inklui PWD, feto, no labarik sira , hodi asegura katak sira nia lian rona no sira nia direitu sira hetan defende.”

Nia mós elabora kona-ba PDHJ nia mandatu atu apoia inkluzaun defisiénsia, partikularmente liuhosi monitorizasaun ba prosesu eleitorál sira hodi garante asesibilidade ba EhD sira. PDHJ kolabora ho Ministériu Solidariedade Sosiál no Inkluzaun (MSSI) hodi avalia Planu Asaun Nasionál ba Inkluzaun Defisiénsia (PAN-EhD 2021–2030). Maria Marilia reafirma kompromisu PDHJ nian atu rezolve barreira sira ne’ebé EhD sira hasoru, subliña importánsia hosi estasaun votasaun ne’ebé asesivel no partisipasaun ekuitativa iha vida públika.

Treinamentu ne’e mós esplora intersesaun entre CRPD no objetivu sira dezenvolvimentu sustentável nian, hodi enkoraja advokasia bazeia ba dadus no kolaborasaun inkluzivu entre parte interesada sira. Liuhosi fornesementu ferramenta ba partisipante sira hodi hakerek relatóriu sombra no monitoriza progresu ho efetivu, eventu ne’e reforsa Timor-Leste nia dedikasaun hodi kaer metin konvensaun internasionál sira kona-ba direitu defisiénsia nian.

This post is also available in: English

Notisia seluk

Provedór-Adjuntu Kontribui Iha Konsultasaun AICHR kona-ba Índise Direitus Umanus ASEAN

Tangerang, Indonézia, 29 jullu 2026 – Provedór-Adjuntu ba Boa Governasaun Provedoria dos Direitos Humanos e Justiça (PDHJ), Rigoberto Monteiro, partisipa nu’udar oradór iha Konsultasaun...

PDHJ Partisipa iha Enkontru Grupu Traballu Tékniku SEANF ba Daruak hodi Avansa Kooperasaun Direitus Umanus Rejionál

Kuala Lumpur, Malázia, 21–23 jullu 2026 – Provedoria dos Direitos Humanos e Justiça (PDHJ) partisipa iha Enkontru Grupu Traballu Tékniku Daruak (TWG) hosi Fórum...

Provedór Lansa Konstrusaun Muru Protesaun ba Edifísiu PDHJ Delegasaun Territoriál Same

Same, Manufahi, 21 lullu 2026 – Provedór Direitus Umanus no Justisa, Virgílio da Silva Guterres “Lamukan”, hamutuk ho Prezidente Autoridade Munisípiu Manufahi, Luis Marçal...

PDHJ Submete Relatóriu Independente Timor-Leste ba Siklu Dahaat Revizaun Periódika Universál

Dili, 17 jullu 2026 –Provedoria Direitus Umanus no Justisa (PDHJ) ofisialmente submete relatóriu parte interesada independente ba Konsellu Direitus Umanus Nasoins Unidas nian ba...