Ave Caicoli, Dili, Timor-Leste

info@pdhj.tl

  • tp

PDHJ,UADU no PNTL Termina Formasaun Direitus Umanus ba Polísia UPF


Batugade : Loron, 22 Jullu 2022, Provedora de Direitos Humanos e Justiça, Jesuina Maria Ferreira Gomes, MPA, hamutuk ho Komandante Jeral Policia Nacional Timor Leste, Komisáriu Polísia, Faustino da Costa, no Unidade Asesoria Direitus Umanus (UADU-ONU), Asesora Claudia, ofisiamente ensera atividade formasaun Direitus Umanus ba Membru Polísia UPF iha Batugade.

Liu husi Intervensaun Provedora nian hateten, dezde tinan 2015 to’o tinan 2021, PDHJ ho ekipa konjunta PNTL no UADU- ONU iha Timor -Leste realiza ona formasaun ba membru PNTL hamutuk dala 20 iha territóriu Timor laran tomak ho totál partisipantes membru nain 458 kompostu husi mane 360 no feto 98 formadu husi membru PNTL ativu 4,044.

Alende ne’e, ekipa konjunta kontinua avalia ba formadu sira fulan 6 ka tinan 1 depois formasaun ho objetivu atu hatene efeitu husi formasaun. Rezultadu avaliasaun hatudu katak, husi 458 formadu, formadu membru nain 4, mak  komete violasaun direitus umanus (tuir baze dadus PDHJ nian).

“Ida ne’e, ita bele hola konkluzaun katak, iha korelasaun signifikante entre formasaun ho efeitu Apresia ba Instituisaun  PNTL, UADU no PDHJ nia  koperasaun ba promosaun no proteje direitus umanus iha Timor Leste.  Ho rezultadu ida ne’e hatudu katak wainhira membru PNTL sira hotu tuir formasaun mak númeru violasaun direitus humanus sei menus iha komunidade nia leét,” hateten Provedora. 

Iha fatin hanesan Komisariu, Faustino da Costa mós haktuir katak, formasaun ida ne’e importante tebes ba Polisia UPF sira atu bele hala’o knaar ho proporsional no respeita ba direitus umanus sidadaun sira nian.
Asesora Claudia husi Unidade Asesoria Direitus Umanus (UADU) mós akresenta katak, nia espera formadu sira bele iha oportunidade atu pratika kona-ba formasaun sira ne’ebé relasaun ho Direitus Umanus nian.

Tanba PNTL mak entidade prinsipal hodi hametin lei iha nasaun Timor-Leste no salva guarda sidadaun sira nia direitu  tuir lei ne’ebé iha ona no UADU kontenti suporta programa direitus umanus ne’ebé lao ona durante tinan hira nia laran no ONU Timor-Leste iha vontade atu kontinua apoiu formasaun ida ne’e.

Durante formasaun, fasilitador sira fasilita materia mak hanesan Indrodusaun Direitus Umanus, Kna’ar PNTL liga ba Direitus Umanus, Padraun Direitus Umanus relevante ba Uza Forza, Padraun Direitus Umanus relevante ba Revista, Buska, Kaer no Detensaun, Protesaun Direitus Umanus iha Situasaun Krize no iha Estadu Exesaun Konstituisionál no Konseitu Igualdade no Diskriminasaun Laek.

Formador sira husi Diresaun Promosaun PDHJ, Centro Formasaun Polisia no ONU Direitus Umanus iha Timo- Leste.

Atividade formasaun ne’e hala’o durante loron 5 hahú husi 18 to’o 22 Jullu 2022, iha Quartel Jeral UPF Batugade, Munisipiu Bobonaru, ho total partisipantes hamutuk 24.
 
 

Notisia seluk

PDHJ Halo Intervensaun Ba Eskola Ne’ebé Impede Asesu Ezame Ba Estudante Sira Tanba La Selu Multa Falta Ni’an.

 Oé-Cusse, 09 abril 2026 – Provedoria Direitus Umanus no Justisa (PDHJ) nia Delegasaun Teritorriál Oé-Cusse, ne’ebé lidera husi Diretór Delegasaun Bartolomeu Gonçalves ho nia...

PDHJ Subliña Lakuna Direitu Dijitál Timor-Leste nian ba GANHRI 2026 iha Jenebra

Jeneva, 1 abríl 2026 – Provedór Instituisaun Nasionál Direitus Umanus Timor-Leste, Provedoria dos Direitos Humanos e Justiça (PDHJ), Virgilio da Silva Guterres “Lamukan”, ho...

Instituisaun Nasionál Direitus Umanus Unidu hodi Ezije Governasaun Dijitál ne’ebé Sentradu iha Direitus Umanus

Jenebra, 1 Abril 2026 – Aliansa Globál Instituisaun Nasionál Direitus Umans (GANHRI) hasai deklarasaun rezultadu markante ida hosi nia Konferénsia Anuál 2026, hodi fó...

Enkontru Tripartida Iha Jenebra Avansa Esforsu Timor-Leste ba Ratifikasaun OPCAT

Jenebra, 31 marsu 2026 – Provedór Direitus Umanus no Justisa, Virgílio da Silva Guterres "Lamukan", organiza Enkontru Tripartida ida iha Jenebra, halibur Nicole Hogg,...