Ave Caicoli, Dili, Timor-Leste

info@pdhj.tl

  • tp

Audensia Públiku Ba Merenda Eskolar Iha Munisipiu Ainaro

Dili- Iha loron 19 Jullu 2016, Provedoria dos Direitos Humanos e Justiça (PDHJ) Diresaun Governasaun Di’ak no Diresaun Direitus Umanus, Departamentu Monitorizasaun no Prevensaun halo audensia públiku kona-ba “Rezultadu Monitorizasaun Programa Merenda Eskolar Iha Timor-Leste”. Munisipiu ne’ebé sai hanesan alvu monitorizasaun husi ekipa Provedoria mak hanesan Munisipiu Dili, Ermera, Ainaro, Viqueque no Rejiaun Administrativa Espesial Oe-cusse Ambeno (RAEOA).

Adjunto Provedor ba área Direitus Umanus, Dr. Horacio de Almeida, iha abertura hateten ba partisipantes sira katak, objetivu husi audensia públiku ne’e hanesan parte ida atu rekolha tan pontus-pontus informasaun adisional balun molok atu públika relatoriu ne’e.

Adjunto husu ba partisipantes sira atu fó sira nia opiniaun no komentariu kona-ba programa merenda eskolar ne’ebé mak PDHJ halibur ona dadus, karik sei falta informasaun ruma mak seidauk kompleta husu informasaun adisional hodi kompleta. No mos husu ba partisipantes sira atu fó sira ninia sujestoens kona-ba rezultadu analiza, konkluzaun no rekomendasaun maka PDHJ dezenvolve ona liu husi materia aprezentasaun rezultadu monitorizasaun nian.

Iha oportunidade ne’e, Adjunto esplika ba partisipantes sira katak, Provedoria nia ezistensia no preve iha Konstituisaun RDTL artigu 27 ne’ebé hateten katak, Provedoria hanesan instituisaun independenti ida ne’ebé nia papel atu rona komunidade sira nia halerik no keixa kona-ba lalaok governo nian.

Adjunto hatutan tan, Provedoria iha ninia kompetensia 3 mak hanesan halo investigasaun, promosaun edukasaun no monitorizasaun no rekomendasaun. Atividade audensia públiku ne’ebé realiza ne’e, tama iha servisu monitorizasaun nian, tanba monitorizasaun ne’e halo ba isu tematiku sira hanesan merenda eskolar no halo mos monitorizasaun ba sistema aprovizionamentu projetu governo nian inklui mos projetu ne’ebé halo hela iha Munisipius sira. Instituisaun Provedoria hala’o nia servisu monitorizasaun ba programa governo ne’ebé implementa iha terreno, liu-liu implementasaun programa merenda eskolar lao diak ka lae, tuir prosedimentus no objetivu Ministerio Edukasaun.

“Tanba ami (PDHJ Red) nia ofisial monitorizasaun sira hetan dadus husi ita bo’ot sira (Profesores Red) atu ajuda Ministério Edukasaun hodi halo mekanismu diak ba iha programa merenda eskolar hodi fó benefisiu diak ba ita nia oan sira nia saude”, dehan Adjunto.

Iha fatin hanesan, Diretor Edukasaun Munisipiu Ainaro, Celestino Magno Pereira, senti orguilhu katak Instituisaun PDHJ hanesan orgaun kontrolo ne’ebé kontrola ba programa governo ne’ebé implementa iha terreno, liu-liu konaba implementasaun programa merenda eskolar iha Munisipiu Ainaro. Aliende ne’e, Diretur husu ba partisipantes sira atu tuir enkontru ne’e ho seriedade, tanba wainhira PDHJ públika ona relatoriu ne’e, la iha tan informasaun adisional ona.

“Tanba saida mak PDHJ tenki marka prezensa iha Ministériu Edukasaun kona-ba programa merenda eskolar, tanba problema merenda eskolar ne’e kompleksu teb-tebes, ho nune’e ita (Edukasaun Red) persiza duni PDHJ no Tribunal de Kontas atu nune’e kontrola osan ne’ebé governo fó ba programa merenda eskolar nian, ho nune’e uza ho responsabilidade tuir padraun ne’ebé iha”, dehan Diretur.

Iha sesaun aprezentasaun, Xefi Departamentu Monitorizasaun no Prevensaun, Bartolomeu Gonçalves no Ofisial Monitorizasaun Direitus Umanus, Maria de Jesus, aprezenta esbosu rezultadu monitorizasaun programa merenda eskolar ne’ebé halo iha Munisipius sira ne’ebé sai hanesan alvu monitorizasaun nian.

Entretantu iha seremonia enseramentu ba enkontru ne’e, Adjunto Provedor hato’o agradesimentu ba partisipantes sira ne’ebé fó sira nia informasaun adisional. Nomos hamenu hela ba partisipantes katak sira nia informasaun hotu sei halo reanaliza hodi bele reforsa liu tan iha parte rekomendasaun mak PDHJ dezenvolve ona iha relatoriu monitorizasaun ninian, antes atu publika ba publiku no rekomenda ba Ministeriu kompetente atu bele hola responsabilidade para hadiak.

Atividade enkontru públiku ne’e, realiza iha sala enkontru Ministériu Edukasaun Munisipiu Ainaro, ne’ebé hetan partisipantes husi Diretor Eskolar, Coordenador Eskolar no Inspetur Eskolar, GAT, Profesores no Superintendente iha Munisipiu Ainaro.

Notisia seluk

Hametin Integridade iha Funsaun Públika: Instituisaun Kuadrilaterál Realiza Treinamentu Governasaun Di’ak no Anti-Korrupsaun ba Dirijente MCI

Díli, 15 abril 2026 – Ekipa Kuadrilaterál ne’ebé kompostu hosi Provedoria dos Direitos Humanos e Justiça (PDHJ), Comissão Anti-Corrupção (CAC), Comissão da Função Pública...

Formasaun Kuadrilaterál Konklui, Hametin Integridade no Boa Governasaun iha Ministériu Justisa

Díli, 15 abril 2026 – Formasaun kuadrilaterál loron tolu kona-ba “Prevene no Kombate Korrupsaun hodi Promove Governasaun Di’ak no Proteje Direitus Umanus iha Administrasaun...

PDHJ Ezamina Implementasaun Infraestrutura Eskolár ne’ebé Finansiadu Husi Estadu iha Oé-Cusse

Oé-Cusse, 13 abril 2026 – Diretór Delegasaun Territoriál PDHJ iha Oé-Cusse, Bartolomeu Gonçalves, hamutuk ho ekipa, hala’o vizita traballu no enkontru koordenasaun ho Diretór...

PDHJ Halo Intervensaun Ba Eskola Ne’ebé Impede Asesu Ezame Ba Estudante Sira Tanba La Selu Multa Falta Ni’an.

 Oé-Cusse, 09 abril 2026 – Provedoria Direitus Umanus no Justisa (PDHJ) nia Delegasaun Teritorriál Oé-Cusse, ne’ebé lidera husi Diretór Delegasaun Bartolomeu Gonçalves ho nia...