Dili, 15 outubru 2026 — Provedóra-Adjunta ba Direitus Umanus, Maria Marília da Costa, hato’o diskursu abertura iha diskusaun meza redonda kona-ba “Progresu no Dezafiu sira iha Ensinu Báziku iha Timor-Leste: Avaliasaun no Perspetiva sira ba Hadi’a Polítika Edukasaun nian.” Eventu ne’e organiza hosi Asosiasaun HAK, hetan apoiu hosi Uniaun Europeia no CARE Internasionál Timor-Leste, halibur reprezentante governu, organizasaun sosiedade sivíl no parte interesada sira seluk hodi ko’alia kona-ba dezafiu sira ne’ebé ensinu báziku hasoru.
Iha nia diskursu, Provedóra-Adjunta destaka deskobrimentu sira hosi PDHJ, ne’ebé rejista keixa 32 kona-ba setór edukasaun entre 2023 no 2025. Keixa sira-ne’e inklui sala-de-aula sira ne’ebé nakonu liu, asesu ba bee-moos no saneamentu ne’ebé la adekuadu, fasilidade eskolár sira ne’ebé la asesivel ba labarik sira ho defisiénsia, no kondisaun empregu ne’ebé la seguru ba profesór sira balun. Nia subliña katak dezafiu sira-ne’e la’ós de’it problema infraestrutura nian maibé mós preokupasaun direitus umanus nian, hodi reafirma katak edukasaun maka direitu fundamentál ida ne’ebé tenke asesivel, seguru, inkluzivu no iha kualidade di’ak ba labarik ida-idak.
Provedóra-Adjunta husu atu iha resposta ne’ebé koordenadu no sustentável, hodi rekomenda alokasaun orsamentu dedikadu ba instalasaun bee, saneamentu no ijiene no asesibilidade eskola nian, transparénsia boot liu iha dadus edukasaun nian, no monitorizasaun konjunta ne’ebé envolve Ministériu Edukasaun, PDHJ, HAK, CARE Internasionál, TLCE no FONGTIL. Nia reafirma PDHJ nia kompromisu atu servisu hamutuk ho parte interesada sira ne’ebé relevante hodi hametin responsabilizasaun no garante katak labarik ida-idak, inklui labarik-feto, labarik ho defisiénsia no sira ne’ebé iha komunidade remota, bele goza sira-nia direitu ba edukasaun ne’ebé dignu, inkluzivu no ho kualidade.
This post is also available in: English


