SEANF DEZKUALIFIKA KOMISAUN NASIONÁL DIREITU UMANUS MYANMAR (MNHRC) HUSI MEMBRU IHA SEANF

KUALA LUMPUR (19 OUTUBRU 2026) – Konsellu Administrasaun hosi Fórum Nasionál Direitus Umanus Sudeste Aziátiku (SEANF) desidi iha loron 1 outubru 2026 atu deskualifika Komisaun Nasionál Direitus Umanus Myanmar (MNHRC) hosi kontinuasaun adezaun iha SEANF, ho efeitu hahú hosi data hanesan. Rezolusaun ne’e tuir revizaun formál ida ba MNHRC nia elejibilidade kontinua ba adezaun, ne’ebé hahú iha 14 Agostu 2026.

MNHRC hetan notifikasaun eskrita iha 1 setembru 2026 no fó oportunidade atu hatán ba asuntu sira ne’ebé identifika iha avizu. Ida-ne’e mós hetan konvite ba reuniaun Konsellu Administrasaun nian ne’ebé hala’o iha loron 1 fulan-outubru tinan 2026 hodi konsidera proposta rezolusaun kona-ba ninia elejibilidade kontinua ba adezaun. MNHRC hatán liuhosi karta ida ho data 24 setembru 2026 no deklarasaun imprensa ida ho data 26 setembru 2026, ne’ebé indika katak nia rejeita no dezasosia an hosi revizaun ne’ebé inisia hosi SEANF.

Iha ninia enkontru iha 1 Outubru 2026, Konsellu Administrasaun konsidera MNHRC nia resposta sira no konklui katak sira la aborda ho satisfatóriu asuntu sira ne’ebé identifika iha avizu eskrita.

Konsekuentemente, Konsellu Administrasaun determina katak MNHRC la satisfás ona definisaun instituisaun nasionál direitus umanus nian tuir Artigu 1 ne’ebé altera ona hosi Rejimentu SEANF nian .1Hanesan ne’e, Konsellu desidi deskualifika MNHRC hosi kontinuasaun membru iha SEANF.

MNHRC iha nafatin liberdade atu aplika fali ba adezaun SEANF nian bainhira nia bele hatudu esforsu sira ne’ebé bele haree ba kumprimentu ho Prinsípiu sira Paris nian, hanesan prevee iha Artigu 6, parágrafu 3, hosi Rejimentu SEANF nian.2

Rezolusaun ne’e adota ho konsensu hosi Titular husi Instituisaun Nasionál Direitus Umanus na’in lima, maka hanesan Komisaun Nasionál Direitus Umanus Indonézia nian (Komnas HAM), Komisaun Direitus Umanus Malázia nian (SUHAKAM), Komisaun Direitus Umanus Filipina nian (CHRP), Komisaun Direitus Umanus Nasionál Tailándia nian (CTNHRP) no Provedór Direitus Umanus no Justisa (Provedor de Direitos Humanos e Justiça (PDHJ), Timor-Leste. Rezolusaun ne’e tama iha efeitu iha loron 1 fulan-outubru tinan 2026.

Konsekuentemente, MNHRC la elejivel atu asume Prezidente SEANF rotativa iha 2027 no, ho efeitu hahú 1 Outubru 2026, labele ona partisipa iha Konferénsia Anuál SEANF 2026 nian ba dala 23 ka enkontru sira seluk SEANF nian.

SEANF subliña katak rezolusaun ne’e halo ho maneira ida ne’ebé justu, transparente no bazeia ba evidénsia, konsistente ho Rejimentu sira SEANF nian no informa hosi Fórum Ázia Pasífiku nian hosi Instituisaun Nasionál sira Direitus Umanus nian (APF) prátika di’ak liu kona-ba rezolusaun sira ne’ebé propoin ne’ebé afeta membru ida nia pozisaun.

Nu’udar NHRI sira ne’ebé akreditadu ho estatutu “A”, membru sira SEANF nian iha responsabilidade koletiva atu tane aas Fórum nia kredibilidade, integridade no responsabilizasaun, no atu promove no proteje direitus umanus iha rejiaun tomak tuir Prinsípiu Paris nian.

– REMATA –

_____________________

Artigu 1 ne’ebé altera hosi Rejimentu SEANF nian hateten: “NHRI refere ba instituisaun nasionál independente ida ne’ebé kumpre ho Prinsípiu sira Paris nian no kaer mandatu konstitusionál no/ka lejislativu ida atu promove no proteje direitus umanus sira.”

Artigu 6, parágrafu 3, hosi Rejimentu SEANF nian hateten: “Rekerente tenke manifesta esforsu sira ne’ebé bele haree iha diresaun kumprimentu nian ba Prinsípiu sira Paris nian.

This post is also available in: English

Notisia seluk

RASP Hala’o Diskusaun Meza Redonda Dahuluk iha 2026 hodi Hametin Kooperasaun kona-ba Prizioneiru sira-nia Direitus Umanus

Dili, 22 outubru 2026 — Rede Apoiu Servisu Prizionál (Rede Apoiu Servisu Prizional – RASP), liuhosi Asosiasaun HAK, hala’o diskusaun meza redonda dahuluk tinan...

OHCHR Realiza Misaun Avaliasaun Nesesidade Hodi Hametin Kapasidade Institusionál PDHJ nian iha Timor-Leste

Dili, 21 Outubru 2026 —Provedoria Direitus Umanus no Justisa (PDHJ) Timor-Leste nian ohin hala'o enkontru abertura ida ho delegasaun ida husi Gabinete Komisáriu Aas...

PDHJ, Unidade Asesoria Direitus Umanus ONU no Sentru Formasaun Polisia Haforsa Kapasidade Direitus Umanus Ofisial Polisia Dili

Dili, 20 outubru 2026 – Ekipa formadór husi Provedoria Direitus Umanus no Justisa (PDHJ), Unidade Asesoria Direitus Umanus Nasoens Unidas (UADU), no Sentru Formasaun...

PDHJ Realiza Treinamentu Kona-ba Knar PNTL no Direitus Humanus iha Munisipiu Ainaro

Ainaro, 12–16 outubru 2026 – Provedoria  Direitus Umanus no Justisa (PDHJ), iha kooperasaun ho Polísia Nasionál Timor-Leste (PNTL) no Unidade Asesoria Direitus Umanus (UADU),...