Ave Caicoli, Dili, Timor-Leste

info@pdhj.tl

  • tp
  • en

PDHJ no APT Promove Workshop Prevensaun Tortura Hodi Mellora Kapasidade Monitorizasaun Detensaun

Díli, 17 marsu 2026 – Provedoria dos Direitos Humanos e Justiça (PDHJ), parseria ho Asosiasaun ba Prevensaun Tortura (APT), konvoka workshop kona-ba prevensaun tortura, halibur pesoál sira husi Diresaun Temátika PDHJ nian hodi hametin kapasidade nasionál iha monitorizasaun ba fatin detensaun sira no avansamentu protesaun direitus umanus iha Timor-Leste.

Workshop ne’e ofisialmente loke husi Provedór Direitus Umanus no Justisa, Virgílio da Silva Guterres “Lamukan” ne’ebé subliña katak luta hasoru tortura la’os de’it  kumprimentu legál, maibé inspira husi istória no identidade nasaun nian.

“Ba ita iha Timor-Leste, halo advokasia ba direitus umanus no dignidade umanu la’ós de’it atu tane aas demokrasia—ne’e ita-nia responsabilidade istórika,” Provedór subliña iha ninia diskursu abertura.

Sesaun ne’e realiza durante loron tomak, lidera hosi peritu sira APT nian, Nid Satjipanon no Benjamin Buckland, ne’ebé lori esperiénsia internasionál ne’ebé luan no hanoin prátiku sira kona-ba mekanizmu sira prevensaun tortura nian.

Iha workshop ne’e, partisipante sira envolve iha série sesaun temátiku sira ne’ebé aliña ho prátika di’ak husi internasionál. Diskusaun sira hahú ho vizaun jerál ida kona-ba risku atuál sira kona-ba tortura no tratamentu aat, inklui relevánsia hosi Prinsípiu Méndez nian nu’udar enkuadramentu modernu ida ba salvaguarda detidu sira. Tuir fali ho aprezentasaun klean kona-ba Protokolu Opsionál ba Konvensaun kontra Tortura (OPCAT), ne’ebé destaka ninia papél hodi estabelese sistema monitorizasaun preventiva liuhosi mekanizmu nasionál independente.

Parte signifikativu ida hosi workshop ne’e foka ba APT nia metodolojia monitorizasaun, fornese ba pesoál PDHJ nian ho ferramenta prátika sira hodi hasa’e sira nia servisu iha kampu. Sesaun sira kobre siklu tomak monitorizasaun detensaun nian—husi preparasaun no hala’o vizita sira to’o aplika prinsípiu triangulasaun informasaun nian no dezenvolve rekomendasaun sira ne’ebé efetivu ba autoridade sira. Partisipante sira mós hola parte iha diskusaun plenária, fahe esperiénsia iha terrenu, dezafiu, no oportunidade atu hadi’a prátika monitorizasaun iha Timor-Leste.

Workshop ne’e reflete kolaborasaun kontinua entre PDHJ no APT, harii iha inisiativa konjunta anteriór sira, inklui dezenvolvimentu manuál guarda-prizionál iha 2021, no envolvimentu kontínua liuhosi plataforma direitus umanus internasionál sira.

Iha ninia diskursu enseramentu, Provedór hato’o apresiasaun ba delegasaun APT ba sira-nia kontribuisaun valiozu no reafirma PDHJ nia kompromisu atu hametin ninia kapasidade institusionál.

Nia enkoraja partisipante hotu-hotu atu internaliza metodolojia foun sira ne’ebé aprezenta ona no aplika iha sira-nia monitorizasaun ba prizaun no fatin detensaun polísia nian, atu nune’e bele hetan rezultadu ne’ebé efetivu no iha impaktu liután.

Provedór subliña liután katak hametin monitorizasaun preventiva ne’e esensiál la’ós de’it atu hadi’a kondisaun detensaun nian maibé mós atu reforsa responsabilizasaun, transparénsia, no respeitu ba dignidade umana iha instituisaun públika sira hotu.

Workshop ne’e marka pasu importante ida iha Timor-Leste nia esforsu ne’ebé la’o daudaun atu hametin mekanizmu prevensaun tortura no hasa’e kapasidade institusionál ba monitorizasaun efetivu ba fatin detensaun sira. Ida-ne’e mós kontribui ba diálogu nasionál ne’ebé buras daudaun kona-ba ratifikasaun Protokolu Opsionál ba Konvensaun hasoru Tortura (OPCAT), hodi reforsa importánsia hosi abordajen preventivu sira no fiskalizasaun independente. Liuhusi envolvimentu kontínua ho parseiru sira hanesan Asosiasaun ba Prevensaun Tortura, PDHJ reafirma nia kompromisu atu apoia esforsu advokasia no fornese kontribuisaun téknika ba Timor-Leste nia dalan ba ratifikasaun OPCAT.

This post is also available in: English

Notisia seluk

PDHJ Fortalese Kapasidade Autoridade Komunitáriu iha Metinaro liu husi Formasaun Direitus Umanus

Metinaro, 10-12 marsu 2026- Diresaun Promosaun Provedoria Direitus Umanos no Justisa (PDHJ) realiza treinamentu loron tolu kona-ba Direitus Umanus no Governasaun Di’ak ba autoridade...

PDHJ Partisipa Diskusaun kona-ba Programa Governasaun Eletrónika ba Sistema Judisiáriu

Díli, 12 marsu 2026 -Provedór Direitus Umanus no Justisa, Virgílio da Silva Guterres “Lamukan”, hamutuk ho Provedóra-Adjunta Direitus Umanus, Maria Marília da Costa, partisipa...

Provedór Husu Abordajen Bazeia ba Direitus Umanus ba Planeamentu Urbanu no Despeju iha Timor-Leste

Díli, 11 marsu 2026 - Provedór Direitus Umanus no Justisa, Virgílio da Silva Guterres “Lamukan”, partisipa nu’udar oradór prinsipál iha diálogu ida entre Governu...

Provedór Direitus Umanus no Justisa Hasoru malu Ho Eis Komisáriu SUHAKAM Hodi Troka Ideia Kona-ba Asuntu Direitus Umanus Rejionál

Díli, 10 marsu 2026- Provedór Direitus Umanus no Justisa, Virgílio da Silva Guterres “Lamukan,” ohin simu vizita kortezia husi Jerald Joseph, eis Komisáriu Komisaun...